Resort pracy: nie dla weksli pracowniczych

Chodzi o sytuacje, w których pracodawca zmusza pracownika do podpisania weksla, aby zabezpieczyć swoje interesy. Czyli np. odzyskać pieniądze zainwestowane w szkolenie zatrudnionego, gdy ten postanowi odejść z pracy. I - co ważne - to pracodawca sam szacuje, jakie koszty poniósł, a przed sądem nie musi udowadniać winy pracownika, ani zasadności swoich roszczeń. Wypełnia weksel, składa pozew w sądzie i czeka na pieniądze, bo dokument wzywa do "bezwarunkowego zapłacenia" widniejącej na nim kwoty. Pracownik może w ciągu dwóch tygodni przedstawić dowody, które wstrzymają egzekucję. Niestety zatrudnieni nie zawsze wiedzą, że mają takie prawo. O tym, że pracodawcy zmuszają pracowników do podpisywania weksli in blanco, "Gazeta" pisała niejednokrotnie. O sprawie wielokrotnie mówiła też Państwowa Inspekcja Pracy. Ministerstwo jak dotąd było raczej wstrzemięźliwe - przyznawało, że problem jest, nawet wspomniało o możliwości wprowadzenia zmian w Kodeksie pracy, ale nigdy nie zajęło jednoznacznego stanowiska. Aż do
dziś.

Zdaniem resortu posługiwanie się wekslem do zabezpieczenia roszczeń powstałych ze stosunku pracy jest działaniem niezgodnym z prawem. Opinia resortu to kolejny głos w dyskusji. Korzystny dla pracowników, dodajmy. Zdania na temat weksli są podzielone. Część prawników uważa, że pracodawcy mogą stosować takie zabezpieczenia. Powołują się przy tym na art. 300 Kodeksu pracy, z którego wynika, że do niektórych spraw związanych ze stosunkiem pracy można stosować przepisy Kodeksu cywilnego, czyli też Prawo wekslowe. Tymczasem resort mówi wprost: - Artykuł 300 Kodeksu pracy nie przewiduje możliwości stosowania w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy innych przepisów prawa cywilnego niż Kodeks cywilny, zatem także ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe. Ministerstwo uważa, że prawo pracy daje pracodawcom wystarczającą gwarancję (art. 114-127 k.p., art. 55 § 11 k.p., art. 1001 k.p. oraz art. 1035 k.p.).

Na tym jednak nie koniec. Resort przypomina, że zakaz stosowania weksli znalazł się też w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt PK 159/10 - Lex nr 786374) SN stwierdził, że "Przepisy i zasady prawa pracy, w szczególności zawarte w dziale V Kodeksu pracy, wykluczają wystawianie weksla gwarancyjnego jako środka zabezpieczenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika w mieniu pracodawcy, co oznacza, że taki weksel jest nieważny z mocy prawa." Mówiąc prościej zdaniem SN wykluczone jest, by pracodawca dochodził praw na podstawie weksla.