Bony, talony czy premia na święta? Co dać pracownikowi?

Istnieją dwa źródła finansowania dodatków świątecznych dla pracowników: środki obrotowe pracodawcy oraz Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Pierwsze z nich to pieniądze zarobione przez firmę, które w pewien sposób przedsiębiorca wykłada z własnej kieszeni. Drugie natomiast pochodzą z funduszu, który powinien działać w każdym przedsiębiorstwie zatrudniającym liczbę pracowników wypracowujących miesięcznie równowartość godzin 20 pełnych etatów. Inaczej jest w przypadku firm działających w ramach jednostek budżetowych lub samorządowych. Tam fundusz powinien działać niezależnie od liczby pracowników. Warto także wspomnieć o tym, że możliwość wypłacenia środków na premie świąteczne z funduszu socjalnego wymaga odpowiedniego zapisu w regulaminie, a także zakwalifikowania dodatku jako pomocy socjalnej, nie zaś świadczenia z racji świąt.

Różnica między tymi dwoma źródłami finansowania polega również na tym, że dodatek świąteczny w przypadku środków obrotowych najczęściej jest taki sam dla każdego pracownika, fundusz wymaga natomiast zróżnicowania stawek – im niższy dochód, tym wyższe dofinansowanie.

Talony i bony do tej pory były dość popularną formą dodatku świątecznego. Są to ekwiwalenty gotówki, które zrealizować można w danym punkcie sprzedaży i na określoną kwotę. Chwalone przede wszystkim przez pracowników, dają między innymi dodatkowe zniżki na zakupy w supermarketach, sklepach sieciowych oraz punktach usługowych. Choć początkowo bony zwolnione były od podatku, z biegiem czasu nałożono na nie podatek dochodowy od osób fizycznych. Nie ma tu znaczenia czy finansowane są z funduszu socjalnego, czy środków z obrotu firmy, choć w pierwszym przypadku profitem jest zwolnienie z płacenia składek ZUS.

Dodatek świąteczny wypłacony w gotówce w formie premii to coraz częściej preferowany sposób wsparcia pracownika przez pracodawcę w okresie świąt. Dodatkowe pieniądze na koncie opodatkowane są bowiem tak jak samo wynagrodzenie w przypadku wypłaty ze środków obrotu pracodawcy, a jako świadczenie z funduszu socjalnego zwolnione od podatku, jeśli kwota nie przekracza 380 zł. Gdy jest jednak wyższa, pracownik płaci fiskusowi odpowiedni procent od różnicy, na przykład przy 500 zł premii świątecznej podatek pobrany zostanie od kwoty 120 zł. Niezależnie od wysokości premii świątecznej wypłacanej z funduszu, niepotrącane są składki ZUS.

Upominki rzeczowe w ramach dodatków świątecznych to między innymi kosz słodyczy czy inne przedmioty, które pracodawca zwykł dawać pracownikom. Zasady dotyczące premii rzeczowych są takie same jak w przypadku gotówki. Mimo to są najmniej opłacalne dla pracownika. Ich wartość zostaje bowiem zakwalifikowana jako część wynagrodzenia, a przez to, gdy wypłacana jest ze środków obrotowych pracodawcy, potrącane są od niej podatki. Oznacza to, że składka odejmowana jest od wypłaty, a w konsekwencji pracownik otrzymuje niższe pobory, zyskując jedynie przykładowo kosz słodyczy.

Karty przedpłacone (prepaid) to rodzaj dodatku świątecznego traktowanego jak gotówka. Dlatego właśnie podlega tym samym zasadom. Karta przedpłacona jest to karta płatnicza z pewnym limitem pieniężnym ulokowanym na odrębnym koncie. Co ciekawe tego typu upominek został w 2015 roku uznany przez Komisję Nadzoru Finansowego za niezgodny z prawem, ze względu na to, że rachunek bankowy nie jest przedmiotem umowy między bankiem a użytkownikiem. Z tego powodu odchodzi się od tej formy dodatku świątecznego dla pracowników.