Zakaz konkurencji - obowiązujący czy nie?

Podpisałem umowę o pracę na czas określony. Integralną częścią umowy była umowa o zakazie konkurencji oraz tajemnicy służbowej. Czy mam prawo po zwolnieniu domagać się od pracodawcy odszkodowania?

28 marca 2014, 13:49

"Podpisałem umowę o pracę na czas określony. Integralną częścią umowy była umowa o zakazie konkurencji oraz tajemnicy służbowej. Umowa o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy oraz po ustaniu stosunku pracy, zobowiązywała mnie do nie prowadzenia działalności konkurencyjnej w okresie 2 miesięcy. Oczywiście jest tam również zapis, że z tego powodu pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości 50 proc. poborów z okresu pracy. Po 4 miesiącach pracy nie zdecydowałem się na podpisanie następnej umowy z powodu niewywiązania się pracodawcy z zawartej umowy słownej co do zarobków. Dodam, że pierwsza umowa była zawarta na okres 1 miesiąca, kolejna na okres 3 miesięcy. Pracodawca zwlekał jednak z wypłaceniem należnego mi odszkodowania, aż w końcu zdecydował, że nie zostanie mi ono wypłacone, ponieważ stwierdził, że zwalnia mnie z tej umowy. Doczytałem, że był w niej taki zapis: "W razie wcześniejszego ustania przyczyn uzasadniających funkcjonowanie tej umowy, o czym pracodawca zobowiązuje się
powiadomić pracownika, umowa wygasa i strony są zwolnione ze wzajemnych świadczeń". Czy w związku z tym, mam prawo domagać się od pracodawcy odszkodowania?" - pyta Internauta.

Odpowiada Marta Kosakowska, aplikant adwokacki w TGC Corporate Lawyers, specjalista w dziedzinie prawa pracy, autorka wielu opracowań o tematyce prawnej.

Zakaz konkurencji został uregulowany w rozdziale II a, art. 1011 § 1 do 101 4 kodeksu pracy. Może on przybrać dwie formy, które mogą być stosowane przez pracodawcę jednocześnie lub oddzielnie. Ma on prawo zawrzeć z pracownikiem umowę o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy bądź też umowę o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia lub też obie jednocześnie. Zasadniczo, podpisanie przez pracownika umowy o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy, nie powoduje powstania po stronie pracodawcy obowiązku wypłaty odszkodowania. Natomiast podpisanie takiej umowy wiążącej strony stosunku pracy po jego ustaniu powoduje bezpośredni, niepodlegający wyłączeniu umową stron, skutek w postaci obowiązku wypłacenia pracownikowi odszkodowania.

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy zawarta jest na czas określony w tej umowie i przestaje obowiązywać po upływie okresu, na jaki została zawarta. Ustawodawca przewidział jednak, iż mogą zaistnieć podstawy uzasadniające ustanie obowiązywania samego zakazu przed terminem. Podstawa taka określona jest w art. 1012 § 2 kodeksu pracy, który stanowi, iż "zakaz konkurencji, o którym mowa w § 1, przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa przewidziana w tym przepisie, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania". Ziszczenie się któregoś z powyższych zdarzeń, powoduje, iż możliwe jest wygaśniecie zakazu konkurencji. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2011 r. (sygn. akt II PK 298/10) "w razie ustania przyczyny, dla której została zawarta umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, także wówczas, gdy pracodawca po ustaniu stosunku pracy nie obawia się już konkurencji
ze strony byłego pracownika, pracodawcę obciąża wzajemne zobowiązanie do zapłaty uzgodnionego odszkodowania. Ustanie obowiązywania zakazu konkurencji dotyczy bowiem tylko zobowiązania, które przyjął na siebie pracownik w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, a nie zobowiązania pracodawcy do wypłaty odszkodowania."

Z brzmienia fragmentu Pańskiej umowy o zakazie konkurencji wynika, iż uzgodniliście Państwo okoliczności zwalniające Państwa, jako strony z wzajemnych zobowiązań, w tym pracodawcę z obowiązku wypłaty odszkodowania. Czyli przewidzieliście Państwo możliwość wygaśnięcia tej umowy przed upływem terminu. Z treści zapytania nie wynika jednak, czy pracodawca wywiązał się z obowiązku poinformowania Pana o wcześniejszym ustaniu przyczyn uzasadniających zawarcie umowy o zakazie konkurencji. Jeśli nie dochował tego obowiązku, umowa nadal wiąże obie strony, a więc pracodawca jest zobowiązany wypłacić Panu odszkodowanie. Ponadto do momentu poinformowania Pana przez pracodawcę o zaistnieniu ww. przyczyny, pracodawca jest ciągle zobowiązany do zapłaty odszkodowania za czas w którym Pan wywiązywał się ze swoich zobowiązań.

Polecamy: Masz pytania z prawa pracy? Zapytaj naszych ekspertów!