Kto upomni się o polskiego pracownika?

Na liście postulatów zgłaszanych przez OPZZ znalazły się m.in. pomysły ujawnienia wynagrodzeń, skrócenia tygodniowego czasu pracy z 40 do 38 godzin czy ustalenie minimalnej stawki godzinowej, która obowiązywałaby również w odniesieniu do umów cywilnoprawnych.

Proponowane rozwiązania nie są nowe. OPZZ odświeża postulaty, których rząd nie rozpatrzył, kiedy zostały zgłoszone. Teraz, na niecałe dwa tygodnie przed wrześniowymi protestami mają zwrócić uwagę opinii publicznej i polityków na warunki w jakich pracują Polacy.

Rozmowa z Janem Guzem, przewodniczącym Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, którego członkowie wezmą udział we wrześniowych protestach przeciwko zmianom w prawie pracy.

_ *Marta Piątkowska: Do wrześniowego strajku zostały niecałe dwa tygodnie, jakie panują nastroje? * _

Jan Guz: - Nie do strajku, tylko do protestu. Strajk polega na odmowie pracy, a protest to wyjście na ulicę i nasza manifestacja niezadowolenia z tego, co Polakom w ostatnim czasie zafundował rząd. Mam na myśli wydłużenie wieku emerytalnego, wprowadzenie elastycznego i dzielonego czasu pracy, niskie wynagrodzenia, ograniczanie zabezpieczenia socjalnego pracowników, wysokie bezrobocie, nierówności społeczne.

Efekt jest taki, że zarabiamy gorzej niż mieszkańcy Ameryki Południowej pracując niemal najdłużej na świecie. W zamian możemy liczyć na głodowe emerytury. Mamy dość, dlatego wychodzimy na ulicę.

_ *Przedsiębiorcy twierdzą, że polski pracownik spędza w pracy dużo czasu, ale jest mało produktywny. * _

- Wydajność pracy w najmniejszym stopniu zależy od pracownika. Wydajność statystycznego Polaka równa jest 53 proc. średniej w UE, ale średnie miesięczne wynagrodzenie wynosi zaledwie 38 proc. unijnego. Różnica w wynagrodzeniach pomiędzy Polską a Niemcami jest prawie sześciokrotna, a wytwarzamy jedynie 2,5 razy mniej. Winy za to nie ponosi pracownik, tylko niewielki postęp technologiczny i niski koszt dóbr jakie wytwarzamy. Łatwo to zresztą udowodnić. Na Zachodzie Polak zatrudniony w nowoczesnym zakładzie ma o wiele wyższą wydajność niż w kraju, chociaż pracuje z takim samym zaangażowaniem.

- W swoich postulatach jesteśmy merytoryczni. Nie mówimy, że rząd musi odejść, bo po złym może przyjść jeszcze gorszy. Związek zawodowy podsuwa pomysły, które rozpędzą gospodarkę i podniosą standard życia całego społeczeństwa. Przecież nie żądamy podniesienia wynagrodzenia do 8,5 euro za godzinę jak w Niemczech, tylko kwoty kilkukrotnie mniejszej.

Rozmawiam z panią i patrzę na ogłoszenie w którym jest napisane - "Atrakcyjna praca 2-4 zł brutto za godzinę." Takie zjawiska chcemy eliminować, szczególnie w umowach zlecenia, na których pracuje np. prawie cała branża ochroniarska.

_ *Może zamiast do rządu, lepiej swoje postulaty odnośnie pensji zwrócić do pracodawców? Co by zyskali na skróceniu czasu pracy i podniesieniu wynagrodzeń? * _

- Mniej przemęczonych i bardziej zmotywowanych pracowników.

_ Praca 8 godzin w ciągu dnia to faktycznie coś z czym trzeba walczyć? _

- Dla pracownika, który pracuje w ciężkich warunkach to problem. W ogóle w wypadku ciężkiej pracy fizycznej, 8 godzin to jest bardzo długo. Dzisiaj, po wydłużeniu wieku emerytalnego, ludzie się boją, że nie dadzą rady na stare lata pracować tak jak obecnie.

A dodatkowo - skrócenie czasu pracy to zwiększenie ilości miejsc pracy, teraz - w warunkach wysokiego bezrobocia - jest bardzo ważne.

_ *Z badania CBOS wynika, że Polacy przestali wierzyć w związki zawodowe, ten protest ma im o was przypomnieć? * _

- Badani nie przestali wierzyć w związki zawodowe. Badani nie wierzą w siłę przebicia związków i nawet chcą zwiększenia uprawnień związków zawodowych.

Kolejne rządy i parlamenty ograniczały i ograniczają możliwości związków zawodowych. To utrudnia naszą działalność na rzecz pracowników.

Ludzie chcą związków w swoich firmach, ale prawo uniemożliwia im zakładanie i wstępowanie do organizacji związkowych. Np. w zakładach zatrudniających do 10 osób praktycznie nie ma takiej możliwości. Do związków nie mogą należeć samozatrudnieni, zatrudnieni na umowach cywilnoprawnych - w tej chwili łącznie są to miliony ludzi.

_ Czego spodziewa się pan po wrześniowych protestach? _

- Przywrócenia kompetentnego, merytorycznego dialogu społecznego. Rząd powinien zrozumieć, że poparcie dla naszych postulatów jest duże i społeczeństwo upomni się o swoje, bo wśród ludzi jest bardzo dużo goryczy.

Razem z nami na ulicę wyjdą rolnicy, spółdzielcy, działkowcy, ale też studenci, kadra naukowa i różnego typu organizacje pozarządowe.

Przez rząd, organizacje pracodawców, media, kreowany jest negatywny obraz związków zawodowych, ale my musimy mówić swoje, inaczej nikt się o Polaków nie upomni.