Urlop okolicznościowy - ile dni wolnego ci się należy?

Polecamy: Zmiany w prawie pracy 2013. Ściągnij nowy kodeks pracy

Urlopy okolicznościowe to nazwa potoczna, jakiej zazwyczaj używamy do określenia dni, w których jesteśmy zwolnieni od obowiązku świadczenia pracy. Zwolnieni i usprawiedliwieni, co jest niezwykle istotne. Wolne, jakie możemy otrzymać związane jest zwykle ze szczególnymi sytuacjami rodzinnymi i osobistymi. Te nadprogramowe dni dołączone do naszego normalnego urlopu są także (choć nie zawsze) w pełni wynagradzane. Wynika tak z prawa pracy.

Pracodawca nie może udzielić nam urlopu okolicznościowego z własnej inicjatywy. Musimy sami zwrócić się do niego z odpowiednim wnioskiem. I tu dobra wiadomość - pozytywne rozpatrzenie wniosku nie zależy od dobrej woli kierownika, dyrektora czy innej osoby reprezentującej firmę. W określonych przypadkach ma on obowiązek udzielić swojemu pracownikowi dni wolnych i nie podlega to najmniejszej dyskusji.

Kiedy nadchodzi o ten ważny dla ciebie dzień, koniecznie złóż wniosek o urlop okolicznościowy. Przysługują ci aż dwa dodatkowe, płatne dni. Również twoi rodzice mają prawo skorzystać z podobnego urlopu. Oni dostaną jeden płatny dzień urlopu okolicznościowego. Warunek jest jeden - małżeństwo musi wywierać skutki cywilnoprawne. Oznacza to zarówno małżeństwo zawarte przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, jak i małżeństwo zawarte przed duchownym, z którego później akt małżeństwa sporządził kierownik urzędu stanu cywilnego.

Z tej możliwości mogą skorzystać ojcowie. Gdy urodzi się im dziecko, mogą wnioskować do pracodawcy o dwa dni wolnego, przy czym są to dni płatne. Dobrą wiadomością jest fakt, iż pracownik ma prawo swobodnego wyboru terminu, kiedy chce te dnie wolne wykorzystać. Dość często pracodawcy wymagają przedstawienia jakiegoś dokumentu poświadczającego narodziny dziecka pracownika, np. aktu urodzenia dziecka.

Gdy w rodzinie zmarła nam bliska osoba, również mamy prawo wnioskować o dodatkowe i płatne dni wolne. Ich liczba zależy od stopnia pokrewieństwa z osobą zmarłą. Dwa dni przysługują nam, gdy odbywa się pogrzeb żony lub męża, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy. Jeden dzień pracodawca musi nam dać, gdy odbywa się pogrzeb siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, lub osoby którą utrzymujemy, albo którą się bezpośrednio opiekujemy.

Urlop okolicznościowy należy nam się również, gdy dostaniemy urzędowe pismo wzywające nas do osobistego stawienia się w określonym miejscu i czasie. Pismo takie mogą nam przysłać organa administracji rządowej i samorządu terytorialnego, sąd, prokuratura, policja lub instytucja prowadząca postępowanie w sprawach o wykroczenia. W tym przypadku pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi zwolnienia od pracy, ale pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia za ten czas. Możemy za to poprosić pracodawcę o wystawienie odpowiedniego zaświadczenia, które pozwoli nam we właściwym organie (np. sądzie) ubiegać o rekompensatę pieniężną.

Czas honorowego oddawania krwi pracodawca powinien potraktować jako nieobecność usprawiedliwioną, z tytułu której pracownikowi przysługuje wynagrodzenie. Jeśli więc honorowemu dawcy krwi (posiadającemu odpowiedni dokument), stacja krwiodawstwa wyznaczyła termin oddania krwi lub innych badań w czasie pracy, pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika od pracy na określony czas. Wysokość wynagrodzenia ustalana jest tak samo, jak dla wynagrodzenia urlopowego.

Jeśli jesteśmy rodzicem i mamy dzieci, które nie ukończyły 14 lat, możemy skorzystać z 2 dni wolnych w roku kalendarzowym. Wymiar tego zwolnienia nie zależy od liczby dzieci. Przysługują tylko 2 dni na wszystkie dzieci łącznie. Oczywiście w tym czasie zachowujemy prawo do wynagrodzenia. Tego urlopu nie musimy wykorzystać od razu. Zależnie od naszych potrzeb, możemy wnioskować o przyznanie dni wolnych razem lub osobno.

Gdy pracodawca postanowił się z nami rozstać, niewątpliwie musimy szukać nowego zajęcia. Oznacza to, że w czasie wypowiedzenia mamy prawo do płatnych dni wolnych, właśnie na poszukiwanie nowego zatrudnienia. Liczba tych dni zależy od długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Trzy dni przysługują nam, gdy w umowie mamy zapisane trzymiesięczne wypowiedzenie. W okresie wypowiedzenia, które wynosi 2 tygodnie lub miesiąc, przysługują nam 2 dni na poszukiwanie pracy. Czas ten można spożytkować na przeglądanie ofert i ogłoszeń lub na staranne przygotowanie dokumentów aplikacyjnych, a pracodawcy nie wolno żądać udokumentowania przebiegu tych poszukiwań.

Pracodawca ma prawo poprosić o potwierdzenie wydarzeń, jakie zmusiły nas do skorzystania z płatnego urlopu. Dokumentem który musimy dostarczyć do firmy może być odpis skróconego aktu urodzenia dziecka, odpis aktu małżeństwa, odpis aktu zgonu. Bywa, że pracodawca ufa podwładnym tak bardzo, że nie prosi ich o podobne dokumenty. W takich przypadkach przebiegli pracownicy po trzy razy uśmiercają żyjącą w wyśmienitym zdrowiu babkę. Firmowym oszustom pomaga też fakt, iż niektóre zaświadczenia wydawane są jakiś czas po zaistnieniu zdarzenia. Wnioskując o urlop, każdy zobowiązuje się do późniejszego ich przedstawienia. Oszukujący ma więc nadzieję, że zostanie mu to zapomniane. Bywa i tak, jednak do czasu.

ml/ AK

Kodeks pracy 2013