Pracuję od 3 miesięcy i do tej pory nie otrzymałem umowy o pracę. W jakim terminie pracodawca powinien zawrzeć z pracownikiem umowę o pracę i jakie warunki musi spełniać taka umowa?
Zaznaczam, że mam swoje miejsce pracy, pracuję w pełnym wymiarze. Czy mam prawo dochodzić swych praw?
Tomasz, Lipnica
Odpowiada Danuta Rutkowska, rzecznik Państwowej Inspekcji Pracy
- Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie. Pracodawca, który nie zapewni formy pisemnej umowy, musi najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do rodzaju umowy i jej warunków. Jest on również zobowiązany na mocy art. 29 § 3 Kodeksu pracy, poinformować pracownika na piśmie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę, o dobowej i tygodniowej normie czasu pracy, częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę, wymiarze przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego, długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz układzie zbiorowym pracy, którym pracownik jest objęty. Jeżeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy - dodatkowo musi poinformować pracownika o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia oraz przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności.
Należy pamiętać o cechach charakterystycznych stosunku pracy, do których zaliczamy wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Jeśli, pracując w taki sposób, pracownik nie posiada umowy o pracę, a tylko np. umowę zlecenia, można złożyć skargę do inspekcji pracy. Inspektorzy, po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, mogą zobowiązać pracodawcę do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń. O tym, że warto walczyć o swoje prawa świadczy fakt, że tylko w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy 23 tys. osób, pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych lub bez żadnej umowy w warunkach, gdy powinni być zatrudnieni na podstawie stosunku pracy, uzyskało - dzięki inspektorom pracy - potwierdzenie na piśmie zawarcia z nimi umowy o pracę. Pragnę podkreślić, że niepotwierdzenie na piśmie umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika zagrożonym karą grzywny nakładanej w drodze mandatu od 1 tys. do 2 tys.
zł, a w przypadku recydywy, czyli powtórzenia się wykroczenia w ciągu dwóch lat - do 5 tys. Inspektor może również skierować wniosek do sądu, gdzie maksymalna grzywna wynosi 30 tys. zł.
